फिचर

पहाडी क्षेत्र । बिहानको चिसो सिरेटो । बाहिर निस्कनै मुस्किल ! दिउँसोको पारिलो घामको न्यानो समेत लिन पाउँदिनन् उनी । मौसम जस्तो सुकै होस् उनलाई कुनै परवाह छैन । न

०७६ भदौको ११ गते मध्यान्ह । साप्सुखोला उर्लिरहेको छ । चर्को घामका कारण खोला किनार आसपास उखर्माउलो गर्मी छ । टलक्कै टल्किएको पक्की पुलको एकापट्टि रातो रिबन टाँगिएको छ ।

कक्षा कोठाभरी पहिरो प्रभावित परिवार । आँगनमा विद्यार्थी । धर्मपुर माविसहित सत्यवति गाउँपालिकाका सबै विद्यालय साउन २८ गते देखि खुले । पहिरो प्रभावित क्षेत्रका विद्यार्थीहरूको झोलामा किताब कापी मात्रै नभई

मध्य दिनको चर्को घाम, निधारमा चिटचिट पसिना, छेउमा ढुङ्गाको थुप्रोमा बसेर गिट्टी कुटिरहेकी छिन्, १६ वर्षीया एक बालिका । घरखर्च चलाउन समस्या भएपछि उनी गिट्टी कुटेर घरखर्च चलाउन विवश छिन्

मोदी गाउँपालिका–१ भुकताङले गाउँ । जहाँ जनजाती समुदायको बाहुल्यता छ । त्यही समुदायमा केही दलित परिवार पनि बस्दै आएका छन् । ती दलित समुदायका व्यक्ति आ–आफ्नो पेसामा आत्मनिर्भर छन् ।

उमेर ८२ वर्षभैसक्यो तर उनका हात अहिले पनि खलाती (आरनमा आगो फुक्ने छालाको साधन) मै अभ्यस्त छन् । १२ वर्षको उमेरमा समातेको खलाती अहिले पनि उनका लागि पेट पाल्ने र

हवाइजहाजको आवाज सुन्दा खुसी हुँदै उनका कान टाठा हुन्छन् । आकाशमा ‘प्लेन’ देखेपछि हतारहतार उनी विमानस्थलतिर दर्गुछिन । भारी बोक्ने काम पाइने आशमा उनी मख्ख हुन्छिन् । यसैगरी सिमकोट गाउँपालिका-५

उमेर हातमा किताव कापी बोकेर विद्यालय जाने हो । काखकी छोरी र माइतीको चुलो चौको स्याहार्न फुर्सद छैन उनलाई । प्रेम गरेको प्रेमीको गलत नियत र आफ्नो नियतीको शिकार बनेको

वारीपारी ठूला ठूला चट्टान । साघुँरो बाटोमा महाकाली नदी आफ्नै सुरमा बगेको हुन्छ । नदी वारिपारी फलामको तार लगाइएको छ । हेर्दा सजिलो देखिन्छ, तर त्यसमा यात्रा गर्नु निकै चुनौती

खेतीपाती गरौँ उमेर ढल्किसक्यो । बिहान बेलुका छाक टार्न निकै धौ धौ पर्छ उनलाई । घरमा जग्गा भएपनि खनजोत गर्ने कोही छैनन् । दुई छोरा छुटिएर बसेका छन् । आफ्नो

आँखाभरी आँसु । माओवादी कार्यकर्ताले आफ्नै आँखा अगाडिबाट आफन्तलाई घरबाटै अपहरण गरेर बेपत्ता बनाएको पीडा । न सास न लास नै ! स्थानीय तहको चुनाव त आयो उनको मनमा भएको

गोरो अनुहार । मोटो शरीर । सेता कपडाको पहिरन । नकोरेको कपाल लुकाउन टाउकोमा हरियो नातो । आँखामा पावरवाला चस्मा । चस्माभित्रका आँखाभरी आँसु । घाँटीमा रूद्राक्षको माला । घरका

भिरालो बारी । कलिला किशोरीहरू । घाँस बोक्ने डोको बिसाएर गफिँदै । एक आपसमा सुख-दुखः साटिरहेका छन् उनीहरू । झट्ट हेर्दा ५/६ कक्षाका विद्यार्थी । विद्यालय विदाको दिन घरपरिवारलाई सघाउन

हातमा बाँसका कप्टेरा र खुकुरी । कहिले बाँसका सुइरा खुर्किरहेका हुन्छन् त कहिले मुढा बुन्दै र साथीहरूलाई सिकाउँदै हुन्छन् उनी । जिल्ला कारागार गुल्मीमा हाडहाडे-४ का बासु खत्री जहिले पनि

आँखाभरी आँसु । निन्याउरो अनुहार । जिङ्रिङ्ग कपाल । ब्लाउज र लुङ्गीमा न्याय खोज्दै भौंतारिएकी छन् उनी । मर्नु न बाँच्नुको दोसाँधमा उनी एकोहोरो भइ रहन्छिन् । आफ्नो काखकी छोरी

धैलोमैलो लुगा । हातमा हावा नभएको सानो भकुण्डो । भेडा बथानका बीचमा । बिहानको आठ बजे खाना खाएर भेडा लिएर जङ्गल पसेपछि साँझ खोरमा भेडा लिएर फर्कन्छन् । यो उनको

सुख दुख बाँडेरसँगै जिउने बाचा साथ वैवाहिक बन्धनमा बाँधिएर रहेको एक जोडीले आपसी सामान्य विवादलाई मिलाउन नसक्दा परिवार नै छिन्नभिन्न भएको छ । सामान्य घरायसी विवादलाई समयमै व्यवस्थापन गर्न नसक्दा

दिनको १२ बज्न लाग्दै थियो । सोममायाँ विश्वकर्मा बारीमा मकै गोड्न जाने तयारी गर्दै थिइन् । घरको पिँढीमा १२ वर्षीया छोरी सुनिता खेल्दै थिइन् । घरनजिकै रहेको कोलडाँडाँ बारीको डिलमा