अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) अर्घाखाँचीको आयोजनामा नेपाल मानव अधिकार वर्ष पुस्तक–२०२० को प्रकाशन पूर्व अर्ध वार्षिक समीक्षा असार ५ गते सम्पन्न भएको छ ।
कार्यक्रममा सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी विक्रम थापाले राज्यलाई सहयोग गरे मानव अधिकार उल्लङ्घनमा कमी हुने भन्दै राज्यलाई सहयोग गर्न आग्रह गरे ।
उनले भने–‘मानव अधिकारको संरक्षण गर्ने दायित्व राज्यको हो । नागरिकको अभिभावक राज्य भएको हँुदा राज्यलाई गाली गर्ने भन्दा पनि सहयोग गरे मानव अधिकारको अवस्थामा सुधार ल्याउन सकिन्छ ।’
थापाले इन्सेकले प्रकाशन गर्ने वर्ष पुस्तक र इन्सेक प्रतिनिधिको काम सराहनीय भएको भन्दै मानव अधिकारसम्बन्धी बहस स्थानीय तहसम्म चलाउनुपर्नेमा जोड दिए ।
जिल्ला न्यायधिवक्ता हरिप्रसाद घिमिरेले मानव अधिकारको संरक्षणमा इन्सेकको महत्वपूर्ण योगदान रहेको बताउँदै केही घटना इन्सेकको सूचनाको आधारमा दर्ता भएको र अनुसन्धान गर्न समेत सहज भएको बताए ।
उनले वर्ष पुस्तकलाई मात्रै केन्द्रीत नभई सामाजिक विकृति, कुप्रथा, जातीय विभेद र स्थानीय तहमा भएका न्यायिक निरूपणका विषयमा समेत वकालत गर्न सुझाव दिए ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालयका इन्स्पेक्टर गम्भिरजङ्ग थापाले मानव अधिकारको संरक्षण गर्न प्रहरी तयार रहेको बताए ।
नेपाल पत्रकार महासङ्घका अध्यक्ष हिमबहादुर जिसी लेकालीले पत्रकारले समेत थाहा नपाएका घटनाहरू इन्सेकको अभिलेखमा रहेको हुँदा निकै खुसी लागेको बताए । साथै उनले मानव अधिकारको विषयमा इन्सेकसँग सहकार्य गर्ने बताए ।
अन्तर पार्टी महिला सञ्जालका सचिव सुशीला गैरेले अहिले केही वर्षदेखि महिला हिंसा र बाल अधिकार उल्लङ्घनका घटनाहरू बढेकोले इन्सेक सहित अधिकारकर्मीहरूले सामाजिक अभियान चालउनु पर्नेमा जोड दिइन् ।
इन्सेक जिल्ला प्रतिनिधि नारायण भुसालले सन् २०१९ को जनवरीदेखि हालसम्मको अवधिमा जिल्लामा सङ्कलन गरेका कुटपिट एक, बाल अधिकार उललङ्घनका चार ओटा घटनामध्ये तीन ओटा बलात्कार तथा यौन दुर्व्यवहार र एउटा नवजात शिशु हत्याको घटना प्रस्तुत गरे ।
त्यसैगरी उनले महिला अधिकारसँग सम्बन्धित ४४ घटनामध्ये हत्याको एक, बलात्कार तथा बलात्कारको प्रयासका तीन, बहुविवाहका दुई, बेचबिखन तथा ओसार पसारका दुई र घरेलु हिंसाका ३६ ओटा घटनाहरूको विवरण प्रस्तुत गरे ।
नारायण भुसाल