११५ औँ अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइएको छ । ‘सबै महिला तथा बालिकाको लागि : अधिकार, समानता र सशक्तीकरण’ भन्ने मूल नाराका साथ महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयले प्रहरी प्रधान कार्यालय नक्सालमा विशेष समारोहको आयोजना गरेको थियो ।
समारोहमा महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्री नवलकिशोर शाह सुडीले महिलाको समान सहभागिता र नेतृत्वदायी भूमिकामा स्थापित गर्न समान अवसर, आर्थिक सशक्तीकरण, स्रोत साधनमा पहुँच बढाउनुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले सरकारले कुनै पनि आधारमा हुने सबै प्रकारका विभेद, शोषण र अन्यायको अन्त्य गरी सभ्य र समतामूलक समाजको निर्माण गर्ने नीति लिए पनि व्यवहारमा विभेद अन्त्य हुन नसकेको धारणा राख्नु भयो । मन्त्री सुडीले महिलाको सम्मान नहुने घर ‘नरक’ सरह हुने टिप्पणी गर्नुभयो।
पुरुष र महिलामा कानुनी रुपमा कुनै विभेद नभए पनि व्यावहारिक रुपमा अझै कायम रहेको र यसलाई हटाउन सरकार लागिरहेको सुडीले बताउनु भयो ।
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका अध्यक्ष तपबहादुर मगरले विवाह गर्न पाउने उमेर घटाउने र नघटाउने भन्नेबारेमा आयोगले अध्ययन गर्ने बताउनु भयो। उहाँले समाजमा भइरहेको बालविवाहले पनि दुर्घटना निम्त्याइरहेको भन्दै विवाहको उमेर घटाउन सुझाव आएको बताउनु भयो । तर, आयोगले सातवटै प्रदेशमा अध्ययन गरेर सरकारलाई यसबारेमा सुझाव दिने प्रतिबद्धता जनाउनु भयो। सरकारले विवाह गर्न पाउने उमेर २० वर्ष राखेको र यसले महिलाको स्वास्थ्यको ख्याल गर्दै २० वर्ष पुगेपछि मात्रै विवाह गर्न पाउने संवैधानिक व्यवस्था गरिए पनि कतिपय स्थानमा अझै बालविवाह बढ्दो रहेको उहाँको भनाइ छ।
त्यसैगरी, प्रतिनिधिसभाकी उपसभामुख इन्दिरा राणा मगरले सामाजिक, आर्थिक, राजनीतिक रूपान्तरणका लागि महिला पुरुषबिच समान अधिकार हुनुपर्ने बताउनु भयो। उहाँले आफ्नो हक अधिकारका लागि महिलाहरू एकताबद्ध भएर लड्नुपर्ने बताउनु भयो ।
सामाजिक, आर्थिक, राजनीतिक रुपान्तरणको कुरा गर्ने तर अर्कोतिर यसमै खेल खेल्ने कुराले कहिल्यै परिवर्तन हुन नसक्ने उहाँको भनाइ छ ।
यसै गरी, राष्ट्रिय सभा उपाध्यक्ष विमला घिमिरेले संविधानमा लेखिएका कुराहरू अक्षरशः पालना भए मात्रै सबैको हक र अधिकार सुनिश्चित हुने बताइन् । कानुन बनाउने कुरामा अगाडि भए पनि त्यसको पालना गर्ने कुरामा पछि परेको उनको भनाइ थियो ।
सोही कार्यक्रममा शारीरिक सुगठन खेलाडी रजनी श्रेष्ठ र महिला उद्यमी रेखा शर्मा चौधरीले आफ्नो संघर्षका कथाबाट सफलता पाएको बताउनु भयो । शक्ति समुह नामक गैरसरकारी संस्थाले चेतनामुलक नाटक प्रस्तुत गरेको थियो ।