आलिताल गाउँपालिका–७ डाइनी गाउँका ३५ परिवार बाढीपहिरोको उच्च जोखिममा भए पनि उहाँहरुको स्थान्नत्ररण तथा वैकल्पिक व्यवस्थापनका लागि सरकारले चासो नदिएको पाइएको छ ।
गाउँमूनि भएर बग्ने भालुखोला र कोइराले खोलाले वर्षेनी कटान गर्न थालेपछि डाइनीका स्थानीयबासीहरुका घर तथा खेत बाढीपहिरोको उच्च जोखिममा रहेको स्थानीय चक्रबहादुर धामीले दुखेसो पोख्नु भयो ।
वर्षायाम सुरू हुनै लाग्दा बाढीपहिरोको उच्च जोखिमले यहाँका स्थानीयहरुको जनधनको क्षति सहित उठ्ठिबास नै लगाउने हो कि भन्ने चिन्ताले सताउन थालेको उहाँको भनाइ छ ।
यस वर्ष नदीमा राम्रोसँग तटबन्ध नभए बस्ती नै सखाप हुने उहाँले बताउनु भयो । ‘बर्सातको समयमा तलबाट खोला र माथिबाट पहिरो आउँछ । त्यतिबेला हामीलाई ज्यान जोगाउन नै मुस्किल हुने गर्दछ । भाग्ने ठाउँ पनि छैन,’ धामीले भन्नु भयो, ‘यहाँ २०६५ सालदेखि खोलाले कटान गर्दै आइरहेको छ । तर, हाम्रो समस्या कसैले पनि सुनेका छैनन् ।’
तटबन्दका लागि बजेट विनियोजना गर्ने गरिएको भए पनि दिगो रूपमा समस्या समाधानका लागि काम हुन नसकेको स्थानीय विमल धामीको गुनासो छ । उहाँले तीनै तहका सरकार मिलेर दिगो रूपमा तटबन्ध गर्नु पर्ने माग गर्नु भयो ।
बझाङ जिल्लाबाट २०४० सालमा बसाइँ सरेर आलिताल गाउँपालिका–७ डाइनी गाउँमा अउनु भएका भुवन बोहराले नदी कटान नै यहाँको मुख्य समस्या रहेको बताउनु भयो ।
‘बझाङ जिल्लाबाट बसाइँ सरेर यस ठाउँमा आउँदा राम्रै थियो । यो बस्ती यस क्षेत्रकै उर्वर भूमि हो । उर्वर भूमि देखेर हामी यहाँ बस्यौँ नत्र हामी तराई जान्थ्यौँ,’ उहाँले भन्नु भयो, ‘ अहिले नदिले उर्वर जमिन काट्दै लागेको छ । यहाँबाट दुई / तीन परिवारको त उठ्ठिबास नै भइसकेको छ ।’
बाढीपहिरोको उच्च जोखिममा रहेको डाइनीबस्तीको सुरक्षा तथा व्यवस्थापनको समस्या समाधान गर्न प्रदेश र संघीय सरकारलाई पटक–पटक आग्रह गरेको भएपनि सुनुवाइ नभएको गाउँपालिका अध्यक्ष शेरसिंह पार्कीले बताउनु भयो ।
गतवर्षको अविरल वर्षापछि आएको बाढीले नदीमा लगाइएका जालीहरू बगाएर लगेको र अहिले डाइनी गाउँ उच्च जोखिममा रहेको उहाँको भनाइ छ । गाउँपालिकासँग तटबन्धका लागि पर्याप्त बजेट नभएको कारण समस्या समाधान गर्न नसकिएको अध्यक्ष पार्कीले बताउनु भयो ।
गाउँपालिकाको बजेटले मात्रै नदीमा तटबन्द गर्न नसकिने भएकोले यस वर्ष प्रदेश सरकारलाई गुहारेर जसरी भए पनि तटबन्ध निर्माण गरी बस्ती जोगाउन पहल गर्ने अध्यक्ष पार्कीले बताउनु भयो ।
