भक्तपुरको सानोठिमीमा नेपाल सरकारको सहयोगमा युसेफ नेपाल नामक गैरसरकारी संस्थाद्धारा ०५८ सालदेखि सञ्चालनमा रहेको बाल सुधार गृहमा क्षमताभन्दा दुईगुणा बढी बालबालिका राखिएको छ ।
‘ग’ श्रेणीको यो बालसुधार गृहमा क्षमताभन्दा १ सय ५६ जना बढी बालबालिकाहरू राखिएको बाल सुधार गृहका उपनिर्देशक केशव सुवालले जानकारी दिनुभयो ।
बाल सुधार गृहमा १ सय १० जनाको क्षमता रहेकोमा हाल कैद भुक्तान तथा थुनुवा गरि २ सय ६६ बालबालिका छन् । अहिले बाल सुधार गुहमा २ सय ३१ जना बालक र ३१ जना बालिका रहेका छन् ।
बागमती प्रदेशका १३ जिल्लाका बालबालिका राख्ने भनिए पनि हाल यहाँ ४४ जिल्लासम्मका बालबालिका रहेका छन् । बसाँइसराईका कारण उपत्यकामा बिभिन्न जिल्लाबाट आउनेहरू बढी भएको र उपत्यकामै अपराध भएपनि बाहिर जिल्लाका बालबालिकाको संलग्न बढी रहेकाले बागमती प्रदेशभन्दा बाहिर जिल्लाका बालबालिका पनि यही सुधार गृहमा बढी रहेको उपनिर्देशक सुवालले बताउनु भयो । सिन्धुपाल्चोक, रामेछाप, रसुवा, नुवाकोट, काभ्रेका बालबालिका बढी रहेका उपनिर्देशक सुवालले बताउनु भयो ।
बाल सुधार गृहमा रहेकामध्ये ६० जनाभन्दा बढी जबरजस्ती करणी मुद्दामा संलग्न रहेका, करिब २५ जना देहव्यापार मुद्दामा र बाँकी कर्तव्य ज्यान, पाकेटमारा, लागूऔषध ओसारपसार, चोरी डकैटीमा संलग्न रहेको मुद्दामा रहेको सुवालले जानकारी दिनुभयो । यहाँ कम्तीमा १२ वर्ष उमेरसम्मका बालबालिका रहेका छन् । सुधार गृहमा रहेका बालबालिकालाई अभिभावकसंग प्रत्येक सातामा एक पटक अभिभावकले ३ देखि ६ बजेभित्र भेट्नसक्ने गरि व्यबस्था गरिएको छ ।
बालसुधार गृहमा शिक्षाको राम्रो व्यवस्था रहेको र एसईई परीक्षा दिएकाहरूका लागि पुस्तकालयको समेत व्यबस्था गरेको छ । कक्षा १२ सम्म अध्ययन गर्नका लागि कक्षा कोठा भवन निर्माण भईरहेको छ ।
कक्षा ५ देखि १० सम्मका बालबालिकाका लागि सुधार गृह भित्रै विद्यालय संचालनमा रहेको बाल सुधार गृह सानोठिमीका कार्यक्रम अधिकृत बाल अधिकार संयोजक सन्तुलन देशेमरुले जानकारी दिनुभयो । यसवर्षदेखि कक्षा १२ सम्म सञ्चालनको लागि अनुमति लिईसकेकाले सुधार गृह भित्र रहेका बालवालिकालाई अब कक्षा १२ सम्म अध्ययन गर्नको लागि सहज हुने छ । यसका लागि भवन निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ ।
क्षमताभन्दा बढी बालबालिकाहरू राख्दा मेस, सुत्ने कोठा, शौचालय प्रयोगमा समस्या हुने गरेको देशेमरुले बताउनु भयो । युसेफ नेपाल नामक गैरसरकारी संस्थाद्धारा सानोठिमी, कास्की, नेपालगञ्ज र विराटनगरमा गरि चार ठाउँमा संचालनमा रहेको बाल सुधार गृहमा करिब ९ सय बालबालिका रहेका छन् । सानोठिमी र विराटनगरमा पनि क्षमताभन्दाबढी बालबालिकाहरू राखिएको उहाँले बताउनु भयो । बालगृह सञ्चालनको लागि गृहमन्त्रालयले खाना दिने र चारठाउँका लागि सरकारले वार्षिक करिब ८५ लाख बजेट पठाउने गरेको छ ।