नेपालको संबिधान २०७२ को धारा ३५ मा स्वास्थ्यसम्बन्धी हक अन्तर्गत प्रत्येक नागरिकलाई शुद्ध खानेपानी तथा सरसफाईको हक हुनेछ भनि स्पष्ट व्यवस्था गरिएको भएपनि बोगटान फुडशिल गाउँपालिका–६ गगुडाका १ सय २० परिवारले शुद्ध खानेपानीबाट वन्चित हुँदै आएको गुनासो गरेका छन् ।
चन्द जातीको बाहुल्यता रहेको गगुडा गाउँमा वर्षौदेखि खानेपानीको समस्या रहेको स्थानीयहरुले गुनासो गर्दै आएका छन् ।
गाउँ नजिकै पानीको मुहान नभएका कारण वर्षौदेखि खानेपानीको समस्या झेल्नु परेको स्थानीय मिनबहादुर चन्दले दुखेसो पोख्नु भयो ।
उहाँले भन्नु भयो– ‘शुद्ध पिउने पानी नभएका कारण वर्खायाममा पेट दुख्ने लगायतका स्वास्थ्य सम्बन्धि समस्या झेल्नु परेको छ ।’
गाउँ वरिपरि पानीका स्रोत नभएको कारण लुगा धुन समेत दुई घण्टाको दुरीमा रहेको पतेली खोला जानु पर्ने र खानेपानी समेत बोकेर ल्याउनु पर्ने बाध्यता रहेको स्थानीय डिल चन्दले दुखेसो पोख्नु भयो ।
लुगा कपडा धुन दुई घण्टाको पैदल यात्रा गरेर बिहान ४ बजे नै खोलामा पुग्नु पर्ने बाध्यता रहेको स्थानीय ३० वर्षीया कलावति चन्दले दुखेसो पोख्नु भयो ।
उहाँले भन्नु भयो– ‘रातिको समयमा आवतजावत गर्न डर लाग्छ । बाटोमा कहिलेकाही बाघभालु पनी देखिने गरेकोले पानीकै कारण ज्यान समेत जोखिममा राख्नु पर्ने अवस्था छ ।’
सरोकारवाला निकायसँग खानेपानीको समस्या समाधान गर्न निरन्तर प्रयास तथा अनुरोध गरिदै आएको भएपनि कसैले वास्ता नगरेको स्थानीय शंकर बिकले गुनासो गर्नु भयो ।
उहाँले भन्नु भयो– ‘गाउँपालिका र वडा कार्यालयका प्रतिनिधीलाई पटकपटक अनुरोध गरेका छौँ । समस्या समाधान गर्ने मात्रै आश्वासन पाएका छौँ । तर, समस्या समाधान भएको छैन् ।’
स्थानीय ५० वर्षीय गोरख चन्दले खानेपानीको समस्या गाउँमा मात्रै नभएर झण्डै ६ सय विद्यार्थी भएको मष्टेश्वर माविमा समेत समस्या हुँदा महिनावारी भएको समयमा छात्राहरु विद्यालय जानबाट बन्चित भएको बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नु भयो– ‘बगर टोलमा रहेको खानेपानीले स्वास्थ्य चौकी र बजार क्षेत्रको माग धान्दैन् । गाउँघरमा खानेपानीको आँहाकार मचिएको छ ।’
बोगटान गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष बिरेन्द चन्दले गाउँमा रहेको खानेपानीको समस्यालाई समाधान गर्न संघीय सरकारले ५० लाख रुपियाँ बजेट विनियोजन गरेका कारण छिट्टै समस्या समाधान हुने बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नु भयो– ग्रामिण जलस्रोत बिकास कार्यालय, डडेल्धुरा र गाउँपालिकाबीच खानेपानीको समस्या समाधान गर्ने सहमति भइसकेकोले समस्या समाधान हुन्छ ।’
बेगटान गाउँपालिकाका अध्यक्ष कमलबहादुर गडशिलाले गगुडा लगायतका गाउँहरुमा रहेको खानेपानीको समस्या समाधान गर्नको लागि ४० प्रतिशत रकम गाउँपालिकाले र ६० प्रतिशत ग्रामीण जल स्रोत बिकास कार्यालयले लगानी गरेर समस्या समाधान गर्ने योजना रहेको बताउनु भयो ।