गएको कात्तिक पहिलो साता बेमौसमी वर्षात्सँगै आएको बाढीले जुम्लामा ठुलो मात्रामा नोक्सान भएको धानवालीको क्षतिपूर्ति नपाएको बाढी पीडित कृषकले गुनासो गरेका छन् ।
बाढीले धानवाली क्षति भएपछि किसानले राहतका लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्ला, जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिमा निवेदन दिए । तर, उनीहरूले अहिलेसम्म राहत पाएका छैनन् ।
बेमौसमी वर्षाले जिल्लाको तिला र तातोपानी गाउँपालिकाका १ हजार १ सय १२ जना किसानको १ हजार ८ सय ७३ कट्ठामा लगाएको जुम्ला मार्सीधानमा क्षति पुगेको तथ्याङ्क छ ।
जसका कारण संसारको उच्च स्थानमा फल्ने नामले परिचित मार्सी धान लोप हुने संकेत देखिएको तातोपानी गाउँपालिका–३ लिताकोट गाउँका कृषक रामकृष्ण न्यौपानेले बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो–‘बाढीले कालीमार्सी धानको बीउसमेत मासियो । तर, अहिलेसम्म कृषकले राहत तथा क्षतिपूर्ति नपाउनु दुःखद् पक्ष हो ।’
मार्सी धान लगाएको खेत नै बगाएर लगेको किसानको राहतका लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले १९ लाख ३५ हजार ४ सय ६५ रुपियाँ गृह मन्त्रालयमा माग गरेकोमा गृह मन्त्रालयबाट ५ लाख रुपियाँ मात्र प्राप्त भएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी विजयाकुमारी प्रसाईले बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो–‘क्षति भन्दा कम राहत रकम प्राप्त भएपछि अहिले त्यो रकम के गर्ने के गर्ने भएको छ ।’
प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रसाईले भन्नुभयो–‘गृह मन्त्रालयले पठाएको रकम भागबण्डा गर्दा एक जना किसानको भागमा ४ सय १२ रुपियाँ मात्र पर्छ । यति सानो रकम किसानको खातामा पठाउन पनि सकिएको छैन । न पठाउने हो भने फ्रिज हुने चिन्ता बढेको छ । पठाउने हो भने यो रकमले एक छाक समेत टर्दैन । निकै समस्या भएको छ’ ।
उहाँले थप रकमका लागि कर्णाली प्रदेश सरकारसँग पहल भएकाले पर्खाइमा रहेको बताउनु भयो । ‘यदि प्रदेश सरकारले सहयोग गरेको खण्डमा संयुक्त रुपमा किसानलाई उपलब्ध गराउनेछौँ ।’–उहाँले भन्नु भयो ।
विपद्ले सात जनाको मृत्यु
जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले चालु आर्थिक वर्षमा विपद्बाट सात जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छ ।
जिल्लामा आएको बेमौसमी बाढीका कारण पातारासी गाउँपालिकामा एक जना, हिमामा एक जना, तातोपानीमा तीन जना र हिमपहिरोमा परेर तातोपानी गाउँपालिकामै दुई जना गरी सात जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्कमा उल्लेख गरिएको छ ।
विपद्का कारण मृत्यु भएका ६ जनाको परिवारलाई जनही २ लाख रुपियाँ र एक जनाको परिवारलाई १ लाख रुपियाँ गरेर १३ लाख रुपियाँ राहत प्रदान गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रसाईले बताउनु भयो ।
बाढीपहिरो, वर्षा र आगलागीका कारण निजी आवास नष्ट भएका ८९ घरधनीलाई तत्काल २५ हजार रुपियाँ, १२ घर धनीलाई २० हजार रुपियाँका दरले राहत रकम उपलब्ध गराएको जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समिति जुम्लाले जनाएको छ ।
बेमौसमी वर्षाले क्षति पुर्याएको तिला र तातोपानीमा खानेपानी आयोजना सञ्चालनका लागि १५ हजार १ सय ९१ मिटर पाइप उपलब्ध गराएर तत्काल खानेपानी सञ्चालन गरिएको थियो ।
नेत्रज्योति मावि हाँकुमा वर्षासँगै आएको बाढीले नराम्ररी क्षति पुगेको थियो । खेलमैदान निर्माणका लागि सुरक्षा निकाय, सामाजिक सङ्घसंस्थाको सहयोगमा आवश्यक सामग्रीको व्यवस्थापन गरी विद्यालय सञ्चालनमा ल्याइएको छ ।
विपद्टबाट क्षति भएका भौतिक पूर्वाधारहरू सडक, सिंचाई, विद्यालय भवन तथा घट्टको विवरण तयार पारेर गृहमन्त्रालय र कर्णाली प्रदेश सरकारसमक्ष सिफारिस गरिएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले जनाएको छ ।