पुस महिनाको चिसाेमा काठमाडौँको नयाँ बजारमा रहेको एउटा हलभरी मानिसहरू द्धन्द्धमा बुवा गुमाएका एक किशोरको आक्रोश मिश्रीत पीडा सुन्दै थिए ।
हलमा उपस्थित सबै मानिसको चेहरा मलिन थियो । मन्चमा बोल्दै गरेका ति किशोर राज्यलाई सोध्दै थिए, “मेरो बुवा वेपत्ता हो कि शहिद ? म मेरो बुबालाई शहिद मान्न तयार छैन किनकी हामिले उहाँको हत्या भएको आजसम्म पनि थाहा पाएका छैनौँ । कृपया उहाँलाई शहिद भन्ने गल्ति नगरिदिनु होला ।” ति युवक हुन् २०५५ साल पुस २४ तनहुँमा प्रहरीबाट गिरफ्तार गरी बेपत्ता बनाईएका राजेन्द्र ढकालका छोरा विवेक ।
ढकाललाई स्थानिय गाम्दीखोलामा नुहाउँदै गर्दा सुरक्षाकर्मीले गिरफ्तार गरेकोसम्म परिवारलाई थाहा छ । पेशाले शिक्षक रहेका उनलाई प्रहरीले तत्कालिन विद्रोही माओवादी भएको आरोपमा पक्राउ परेको थियो । बुबा गिरफ्तार पर्दा एक वर्षका विवेक अहिले २२ वर्ष भए । घटना भएको २१ वर्ष बित्यो । बुबाको अवस्था अज्ञात नै छ । यो बिचमा परिवार न्याय माग्दै अधिकारकर्मी, राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग, राजनीतिक दलहरू देखि सर्वोच्च अदालतको ढोकासम्म पुग्यो । तर राजेन्द्र जीवित छन् कि मृत पत्ता लाग्न सकेको छैन ।
पुस २४ गते आयोजित ‘राज्यद्वारा बेपत्ता पारिएका राजेन्द्र ढकाल स्मरण र खोज अभियान’ कार्यक्रममा परिवारका सदस्यहरूले आफन्त खोजि दिन अधिकारकर्मी तथा सरोकारवालाहरूलाई आग्रह गरे । परिवारजनले राजेन्द्रलाई गिरफ्तार गर्ने बेल चौतारा इलाका प्रहरी कार्यालयका तत्कालीन इन्सपेक्टर कुशविक्रम राणालाई गिरफ्तार गरी अनुसन्धान गर्न माग गरे । वेपत्ता ढकालका भाई रविन्द्रले तत्कालिन इन्सपेक्टर राणालाई गिरफ्तार गरी अनुसन्धान गर्न माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गर्नुभएको थियो । सो रिटमाथि सुनुवाइ गर्दै सर्वोच्च अदालतले २०६४ जेठ १८ गते राणालाई पक्राउ आदेश दिएको थियो । तर पनि हालसम्म राणामाथी कुनै अनुसन्धान भएको छैन ।
श्रीमति विमला ढकालले अदालतको आदेशको समेत अवज्ञा हुँदा आफुहरू थप पीडामा परेको गुनासो गर्नुभयो । ढकालले संक्रमणकालीन न्यायको टुंगो लगाउन र जनयुद्धको समयमा बेपत्ता भएकाको वास्तविकता पत्ता लगाउन गठन भएको सत्यनिरूपण तथा मेलमिलाप आयोग र बेपत्ता छानबिन आयोग काम बिहिन हुनु दुःखद् भएको बताउनुभयो । “बेपत्ता छानबिन आयोग आफै गुमनाम छ । बेपत्ताको अवस्था के छ ?’ उहाँले भन्नुभयो “बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानबिन आयोग नेतृत्व बिहिन हुँदा परिवारको चोटमा अझ पीडा थपिएको छ ।”