बाँदरमुढे घटनाका १६ वर्षः न्यायको आशा ज्युँका त्युँ

  २०७८ जेठ २३ गते

नेकपा माओवादीका कार्यकर्ताले यात्रुबाहक बसमा विद्युतीय धराप विष्फोट गराएको आज १६ वर्ष पूरा भएको छ । तत्कालीन कल्याणपुर गाविस–१ र ४ को सीमानामा पर्ने बाँदरमुढे खोलामा ना १ ख ३२४५ नं. को बसमा २०६२ जेठ २३ गते नेकपा माओवादीका कार्यकर्ताले विद्युतीय धराप विष्फोट गराउँदा ३५ जना सर्वसाधारण र तीन जना निशस्त्र सुरक्षाकर्मीसहित ३८ जनाको मृत्यु भएको थियो । घटनामा ७२ जना घाइते भएका थिए । सो घटनामा घाइते भएका मध्ये चार जनाको केही पछि मृत्यु भएको थियो । सो घटनामा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ४२ रहेको छ ।

विस्तृत शान्ति सम्झौता पश्चात विभिन्न खालका राजनीतिक परिवर्तन भए । अनेक राजनीतिक सहमतिमा बाँदरमुढे घटनालगायत सशस्त्र द्वन्द्वसँग सम्बन्धित गम्भीर मानव अधिकार उल्लङ्घनका घटनामा न्याय तथा परिपूरणका बारेमा उल्लेख छन् । जघन्य अपराधका यस्ता घटनाका पीडितहरूको न्यायको सवालमा ठोस प्रगति हुन सकेको छैन भने पीडितको न्यायप्रतिको आशा ज्युँका त्युँ छ । न्याय पाउने पीडितको अधिकारको नजरअन्दाज गरिरहने प्रवृत्तिले नेपाल सरकार तथा राजनीतिक दलहरूको उदासिनतालाई उजागर गरेको छ । विद्यमान सङ्क्रमणकालीन न्यायिक संयन्त्रहरूले पनि यस्ता घटनाको अनुसन्धानतर्फ खासै तदारुकता देखाएको सार्वजनिक जानकारीमा आएको छैन ।

बाँदरमुढे घटनालगत्तै २०६२ जेठ २३ गते नेकपा (माओवादी) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालद्वारा जारी विज्ञप्तिमा घटनामा गल्ती भएको स्वीकार गर्दै घटनाको छानबिन गरी सत्य तथ्य सार्वजनिक गर्ने उल्लेख थियो भने त्यसयताका विभिन्न समयमा पनि अध्यक्ष दाहालले न्यायप्रतिको प्रतिबद्धता दोहोर्‍याइरहेका छन् । तर, यो सवालमा राजनीतिक नेतृत्वको अडान क्रमशः क्षयीकरण हुँदै गएको हामीले महसुस गरेका छौँ । आफ्ना प्रतिबद्धता, सहमति तथा सङ्क्रमणकालीन न्यायको सवाललाई ध्यान दिन तथा यससम्बन्धमा प्रभावकारी प्रयासहरुको थालनी गर्न हामी नेपाल सरकारसँग माग गर्दछौँ ।

Dr. Indira Shrestha

डा. इन्दिरा श्रेष्ठ
अध्यक्ष