बेपत्ता पारिएका व्यक्तिका परिवारलाई अन्यौलमा नराख्न राज्यसँग आग्रह

सशस्त्र द्वन्द्वका समयमा बेपत्ता पारिएका व्यक्तिका परिवारले आफूलाई अन्यौलमा नराख्न राज्यसँग आग्रह गरेका छन् । बेपत्ता पारेको वर्षौँ भइसक्दा समेत आफन्तको अवस्था सार्वजनिक नहुँदा आफूहरूले धार्मिक परम्परा अनुसार काजक्रिया गर्ने/नगर्ने विषयमा अन्यौल भएको पीडितहरूले गुनासो गरे ।

बलपूर्वक बेपत्ता बनाउने कार्य विरूद्धको अन्तर्राष्ट्रिय दिवसको सन्दर्भमा न्यायका लागि द्वन्द्व पीडित समाज र राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको अयोजना तथा इन्सेक, हरप्लेस, रेडक्रस, एडभोकेसी फोरम र आइसीटीजेको सहकार्यमा भदौ १४ गते नेपालगञ्जमा आयोजित पीडित र सरोकारवाला निकायबिच अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सहभागि बेपत्ता पीडितहरूले उक्त गुनासो गरेका हुन् ।

कार्यक्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी रमेश केसीले नागरिक बेपत्ता पार्ने विषय लोकतन्त्रमा सुहाउँदो नभएको बताए । उनले कतिपय पीडितले अझै राहत नपाएको भन्ने प्रसङ्गमा के कति कारणले राहत नपाएको हो ? छलफल गरी समाधान गरिने बताए । व्यक्तिमा रहेको स्वार्थी प्रकृतिका कारण गैर पीडितले राहत पाएर वास्तविक पीडितले राहत पाउन छुटेको हुन सक्ने प्रजिअ केसीको भनाई छ ।

उच्च अदालत बार एशोसियसनका अध्यक्ष बलबहादुर चन्दले राज्यले बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको लास वा सास जे छ तत्काल सार्वजनिक गर्नुपर्नेमा जोड दिए । नेपाल पत्रकार महासङ्घका अध्यक्ष ठाकुरसिंह थारूले कति जना पीडितले हालसम्म न्याय पाए भन्ने तथ्याङ्क खोज्नुपर्ने बताउँदै बेपत्ता पारिएक व्यक्तिका परिवारले सम्पत्ति नामसारी र काजक्रिया समेत गर्न नपाएको बताए ।

बेपत्ता परिवारकी तुल्सी विष्टले १३ वर्षपछि राहत वापत ५ लाख रुपियाँ पाएको बताइन् । पीडित देवीसरा बिकले १५ वर्षभइसक्दा पनि आफूहरूको माग राज्यले सुनवाइ नगरेको आरोप लगाइन् । बेपत्ता पारिएका व्यक्तिका परिवारका भुपेन्द्र खड्काले पीडित परिवार बालबालिकालाई निःशुल्क शिक्षा, राहत र रोजगारको व्यवस्था राज्यले गर्नुपर्ने बताए ।

बेपत्ता पारिएका व्यक्ति धनिराम गोडियाकी पत्नी रिता गोडियाले हालसम्म राहत नपाएको गुनासो गरिन् । पीडित परिवारकी हिमी पोखरेलले एकल महिलालाई पेन्सन र पीडित परिवारलाई रोजगारको व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरिन् । न्यायका लागि द्वन्द्व पीडित समाजकी अध्यक्ष चन्द्रकला उप्रेतीले लास वा सासको अवस्था सार्वजनिक गर्नुपर्नेमा जोड दिइन् । यसैबिच बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको सम्झनामा भदौ १४ गते नेपालगञ्जमा २५ जनाले रक्तदान गरेका छन् ।


विनोद पाण्डे