डेकेन्द्र थापा हत्या प्रकरण : अरूण लगायत तीन जनालाई जन्मकैदको फैसला

  ०७८ मङ्सिर २७ गते

पत्रकार डेकेन्द्रराज थापाको हत्यामा संलग्न मुख्य आरोपित मध्येका ‘अरुण’ भन्ने बमबहादुर खड्कासमेत तीन जनालाई दैलेख जिल्ला अदालतले मङ्सिर २६ गते जन्मकैदको फैसला गरेको छ ।

न्यायाधीश दण्डपाणी लामिछानेको इजलासबाट उक्त फैसला भएको श्रेस्तेदार इन्द्रबहादुर कार्कीले जानकारी दिनुभयो ।

डेकेन्द्र हत्याको १७ वर्षपछि दुल्लू नगरपालिका–६ छिउडीपुसाकोटका ४१ वर्षीय खड्कालाई सो सजाय भएको हो ।

खड्कालगायत नौजनाविरूद्ध उजुरी परेपछि गिरफ्तारीमा पर्ने डरले लुकीछिपी बस्दै आएका खड्कालाई दुईवर्षअघि प्रहरीले कैलालीबाटगिरफ्तार गरी दैलेख पठाएको थियो ।

प्रहरीले खड्कालाई दैलेख जिल्ला अदालतमा बुझाएपछि मुल्तवीमा रहेको मुद्दा जगाउँदै ०७६ फागुन २१ गते गरेको थुनछेक बहसपछि अदालतले त्यही दिन दैलेख कारागार चलान गरेको थियो ।

यो फैसलामा ‘अरुण’ भन्ने बमबहादुर खड्काको बाहेक हाल 'फरार' रहेका भगवतीमाई गाउँपालिका–६ का मुक्ति भन्ने बमबहादुर खड्का, दुल्लू नगरपालिका–६ का केशव खड्कालाई पनि जन्मकैदको फैसला भएको छ ।

यो मुद्दामा अहिले पनि 'फरार' आरोपित बाँकेको कोहलपुर नगरपालिका–३ का भक्तिराम लामिछानेलाई तीन वर्ष कैदको फैसला भएको छ ।

उनीलाई सजायको मागदावी गर्दै जिल्ला न्यायाधिवक्ता हरिप्रसाद घिमिरे र सहायक जिल्ला न्यायाधिवक्ता रूकमेदा पोखरेलले बहस गर्नुभएको थियो ।

आरोपितहरूको तर्फबाट वरिष्ठ अधिवक्ता एकराज भण्डारी, अधिवक्ताहरू शालिकराम सापकोटा, छवि सुवेदी र सर्वराज जोशीले बहस गर्नुभएको थियो ।

सशस्त्र युद्धको बेला २०६१ साउन २७ गते नौमुलेको द्वारीमा माओवादी कार्यकर्ताहरूले मरणासन्न हुने गरी कुटेर पत्रकार थापाको हत्या गरेको आरोप थियो ।

दैलेख बजार खानेपानी उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष समेत रहेका थापालाई मुहान मर्मतका लागि त्यसतर्फ जान लागेको बेला २०६१ असार १२ गते माओवादी कार्यकर्ताहरूले अपहरण गरेका थिए ।

अपहरणको ४५ दिनपछि थापाको हत्या भएको थियो । पत्रकार मारिएको भन्दै त्यसै बेला माओवादीको कडा आलोचना भएकाले माओवादीले थापालाई गाडिएको ठाउँ समेत गोप्य राखेको थियो ।

शान्ति प्रक्रियापछि अनौचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक)को पहलमा नेपाल पत्रकार महासङ्घ र राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले ०६५ साउन १३ गते नौमूले गाउँपालिका–३ द्वारीमा गाडिएको थापाको शव उत्खनन् गरिएपछि न्यायिक प्रक्रिया सुरू भएको थियो ।

घटनाको चारवर्षपछि थापाको कङ्कालको वैज्ञानिक परीक्षणपछि ०६५ साउन १८ गते हिन्दु धार्मिक परम्परा अनुसार श्रीस्थानमा दाहसंस्कार गरिएको थियो ।

दाहसंस्कारपछि पत्रकार थापाकी पत्नी लक्ष्मी थापाले ०६५ भदौ ६ गते जिल्ला प्रहरी कार्यालय दैलेखमा नौजनाविरूद्ध किटानी उजुरी दिनुभएको थियो ।

सशस्त्र युद्धकालिन समयको घटना भएकाले विस्तृत शान्ति सम्झौता अनुसार सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगले हेर्नुपर्ने भन्दै माओवादी पक्षले दिएको दबाबका कारण मुद्दा चल्न सकेको थिएन ।

मानव अधिकारकर्मी र पत्रकारहरूको निरन्तर दबाबपछि ०६९ पुस २० गते प्रहरीले आरोपितनौजनामध्ये निरकबहादुर घर्ती, हरिलाल पुन र जयबहादुर शाहीलाई गिरफ्तार गरी मुद्दा चलाएको थियो ।

गिरफ्तार परेकाहरूका सन्दर्भमा ०७१ मङ्सिर २१ गते तत्कालीन जिल्ला न्यायाधीश डिल्लीरत्न श्रेष्ठको इजलासले निरकबहादुर घर्ती, हरिलाल पुन र जयबहादुर शाहीलाई दुई/दुई वर्ष तथा लक्षिराम घर्तीमगरलाई १वर्ष ६ महिना र बीरबहादुर केसीलाई एक वर्षको कैद सजाय सुनाएको थियो । प्रहरीका अनुसार उनीहरूले कैद भुक्तान गरिसकेका छन् ।

उक्त फैसलामा न्यायाधीश श्रेष्ठको इजलासले दुल्लू नगरपालिका–६ का यी ‘अरूण’ भन्ने बमबहादुर खड्का समेत चारजना गिरफ्तार परेको बखत मुद्दा जगाउन सकिने गरी मुल्तवीमा राख्ने फैसला सुनाएको थियो ।

अपहरण गरेको डेढ महिनापछि ०६१ साउन २७ गते साविकको द्वारी गाविस-१ मा रहेको नेपाल राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालय कोठाभित्र यातनादिएर मारिएका पत्रकार थापा त्यसबेला ३३ वर्षका हुनुहुन्यो । त्यसबेला उहाँ रेडियो नेपालको दैलख सम्वाददाता हुनुहुन्थ्यो । उहाँका पत्नी, दुई छोरी र छोरा छन् ।

पत्रकार थापाको हत्या घटनाको स्मरणमा पत्रकार जनक नेपालले ‘न्यायको लडाई’ नामको भिडियो डकुमेण्ट्री, मानव अधिकार संस्था एडभोकेसी फोरमले पुस्तक प्रकाशन गरेको लगायत नेपाल पत्रकार महासङ्घ र इन्सेकले निरन्तर फलोअप गरेका थिए ।

तत्कालिन जिल्ला न्यायाधीश डिल्लीरत्न श्रेष्ठको इजलासले मुल्तवी राखेको यो मुद्दा ‘अरुण’ बमबहादुर खड्का गिरफ्तारपछि फरार रहेका अरू तीन जनासमेतलाई सजाय सुनाएपछि आफूलाई खुशी लागेको डेकेन्द्रकी पत्नी लक्ष्मीले इन्सेकलाई बताउनुभयो ।

अमर सुनार

Photo20211213Dekendra


अमर सुनार