कारागारमा कैदी मृत्यु घटना: ६ महिना वित्दासमेत पीडित परिवारले पाएनन् क्षतिपूर्ति

  ०८० माघ २९ गते

खाँदवारी नगरपालिका–१ स्थित जिल्ला कारागारमा रहेका दुई जना कैदीको कारागारका सुरक्षाकर्मी र कैदीबन्दीको कुटपिटबाट मारिएका पीडित परिवारले घटना भएको ६ महिना बितेपनि राज्यले दिने भनेको राहत वा क्षतिपूर्ति अझै पाउन सकेका छैनन् ।

जिल्ला  कारागार खाँदबारीमा ०८० साउन २४ गते सुरक्षाकर्मी र कैदीबन्दीको कुटपिटबाट मारिएका पीडित परिवारले राहत वा क्षतिपूर्ति अझै पाउन नसकेका हुन् ।

जिल्ला कारागारमा कैद भुक्तान गरिरहेका सङ्खुवासभा मादी नगरपालिका–५ का ३० वर्षीय प्रकाश तोलाङ्गी र नुवाकोट जिल्ला, ककनी गाउँपालिका–७ का २८ वर्षीय आकाश बलामीको कारागारबाट भाग्न खोजेको आरोपमा कारागारका सुरक्षाकर्मी र कैदीबन्दीले यातना दिएका कारण मृत्यु भएको थियो ।

कारागारबाट भाग्न खोजेको आरोपमा दुई जना कैदीलाई नियन्त्रणमा लिएर सुरूमा प्रहरीले कुटपिट गरेको र कारागार भित्र बुझाएपछि कैदीबन्दीले कुटपिट गरेर यातना दिएको सीसी क्यामेरा फुटेजमा देखिएको थियो ।

घटना लगत्तै जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बसेको पीडित पक्ष र सरोकारवाला निकाय बीचको छलफलमा पीडित परिवारले रोजगारीको ज्यारेण्टी र परिवारका सदस्यको निशुल्क  पठनपाठनको माग गरेका थिए ।

जिल्ला सुरक्षा समितिको ०८० मङ्सिर २४ गतेको बैठकले कुटपिटबाट मारिएका दुई जना कैदीका परिवारलाई क्षतिपूर्तिका लागि गृहमन्त्रालयमा सिफारिसको निर्णय गरिएको भएपनि हालसम्म पीडित परिवारले राहत वा क्षतिपूर्ति पाउन नसकेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहनमणि घिमिरेले बताउनु भयो ।

घटना भएको ६ महिना बढी बित्दासमेत पीडित परिवारले राहत क्षतिपूर्ति नपाएको भन्दै राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग, कोशी प्रदेश कार्यालयले चासो देखाउँदै पछिल्लो अवस्थाका बारेमा जानकारी सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी घिमिरेले बताउनु भयो ।

पीडित परिवारलाई राहत वा क्षतिपूर्तिका लागि गृह मन्त्रालयमा सिफारिस गरिएको भएपनि मन्त्रालयबाट हालसम्म कुनै पनि निर्णय नआएका कारण पीडित परिवारले राहत वा क्षतिपूर्ति हालसम्म नपाएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी घिमिरेले बताउनु भयो ।

दुई जना कैदीको कुटपिटपछि हत्या घटनामा संलग्न भएको आरोपमा सात जना प्रहरी र आठ जना कैदीलाई पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाइएको छ ।

जिल्ला अदालतका न्यायाधीश टेकनाथ गौतमको इजलासमा ०८० भदौ २७ गतेको आदेशले सात प्रहरीलाई जिल्ला कारागार, धनकुटा र कैदीलाई जिल्ला कारागार, तेहृथुम पठाउन आदेश भएको थियो । कुटपिटबाट मारिएका पीडित परिवारले क्षतिपूर्ति माग गर्दै ०८० भदौ २० गते गृह मन्त्रालयमा ज्ञापनपत्र समेत बुझाएका थिए ।

कैदी हत्या घटनामा मोरङको कटहरी गाउँपालिका-१ महेशपुर स्थायी घरभइ जिल्ला कारागार खाँदवारीमा कार्यरत असइ लक्ष्मी चौधरी, इलामको इलाम नगरपालिका-११ स्थायी घर भइ खाँदवारी कारागारमा सुरक्षा गार्डमा कार्यरत २४ वर्षीय सुमन गुरुङ, उदयपुरको त्रियुगा नगरपालिका-१४ बाङ्गे स्थायी घर भइ खाँदवारी कारागारमा सुरक्षा गार्डमा कार्यरत २४ वर्षीय दमनसिंह राई, खोटाङको खोटेहाङ्ग गाउँपालिका-८ कात्तिके स्थायी घर भइ खाँदवारी कारागारमा सुरक्षा गार्डमा कार्यरत प्रहरी हवल्दार राजकुमार श्रेष्ठ, खोटाङको जन्तेढुङ्गा गाउँपालिका-३ स्थायी घर भइ खाँदवारी कारागारमा सुरक्षा गार्डमा कार्यरत २३ वर्षीय प्रहरी जवान मनिष राई, सुनसरीको कोशी गाउँपालिका-५ श्रीपुर स्थायी घर भइ खाँदवारी कारागारमा सुरक्षा गार्डमा कार्यरत २४ वर्षीय प्रहरी जवान पवनकुमार महतो र उदयपुरको लिम्चुङबुङ्ग गाउँपालिका-४ बलाम्ता स्थायी घर भइ खाँदवारी कारागारमा सुरक्षा गार्डमा कार्यरत २३ वर्षीय नुशन राईलाई पुर्पक्षका लागि धनकुटा कारागार पठाइएको छ ।

खाँदवारी नगरपालिका-२ चेवा स्थायी घर भइ जिल्ला कारागारका बलात्कार कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका २८ वर्षीय रामबहादुर कार्की भनिने राम कार्की, खाँदवारी नगरपालिका-९ गैरीगाउँ स्थायी घर भइ जिल्ला कारागारमा बलात्कार कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका २६ वर्षीय अनिश शर्मा कट्टेल, भोजपुरको भोजपुर नगरपालिका-१० भैँसीपङ्खा स्थायी घर भई जिल्ला कारागारमा बलात्कार कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका २८ वर्षीय सचिन्द्र भनिने सचिन राई, मकालु गाउँपालिका-५ सोलाखानी स्थायी घर भइ जिल्ला कारागारमा बलात्कार कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका २३ वर्षीय विक्रम भनिने सुमन सारू मगर, चैनपुर नगरपालिका-३ स्थायी घर भइ जिल्ला कारागारमा डाँकाचोरी कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका २९ वर्षीय टिकाराम भनिने टिकाराज चौहान, चिचिला गाउँपालिका-४ खारमेली स्थायी घर भइ जिल्ला कारागारमा कर्तव्य ज्यान कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका ४० वर्षीय नवीनकुमार राई, खाँदवारी नगरपालिका-६ तल्लो पाङ्गठा स्थायी घर भइ जिल्ला कारागारमा बलात्कार कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका ४१ वर्षीय इन्द्रध्वज घिमिरे र मादी नगरपालिका-५ वेतिनी स्थायी घर भइ जिल्ला कारागारमा बलात्कार कसुरमा कैद भुक्तान गरिरहेका २१ वर्षीय मीन तामाङ भनिने मीनबहादुर तामाङलाई पुर्पक्षका लागि तेह्थुम कारागार पठाइएको छ ।

दुई जना कैदीको हत्या घटनाका आरोपित १५ जनासँग ०८० भदौ २६ गते बयान सकिएपछि भदौ २७ गतेको थुनछेक बहस आरोपितहरुलाई पुर्पक्षमा पठाइएको अदालतका श्रेस्तेदार रामचन्द्र केसीले बताउनु भयो ।

दुई जना कैदीको हत्या घटनामा सात जना प्रहरी र आठ जना कैदीविरूद्ध जिल्ला सरकारी वकिलको कार्यालयमार्फत सरकारी वकिल सन्तोषप्रसाद भण्डारीले भदौ २२ गते जिल्ला अदालत, चैनपुरमा मुद्दा दर्ता गराउनु भएको थियो ।

मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा १८६ बमोजिम क्षतिपूर्ति, अपराध पीडित संरक्षण ऐन, २०७५ को दफा ४१ बमोजिम क्षतिपूर्ति मागसहित मुद्दा दर्ता गरिएको छ ।

मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा ४१, दफा १७७ र दफा १८६ र अपराध पीडित संरक्षण ऐन, ७५ को क्षतिपूर्तिसम्बन्धी व्यवस्था आकर्षित हुने गरी मुद्दा दर्ता गरिएको जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयका वकिल सन्तोषप्रसाद भण्डारीको भनाइ छ ।


भविन कार्की