एक महिनादेखि विद्यालय बन्द हुँदा पठनपाठन ठप्प

  ०७९ जेठ ३१ गते

साइपाल गाउँपालिकामा सञ्चालनमा रहेका आठ ओटा विद्यालयहरु एक महिनादेखि बन्द भएपछि पठनपाठन ठप्प भएको छ ।

अभिभावकसँगै विद्यालय जाने उमेरका बालबालिका र शिक्षकहरु समेत यार्सा सङ्कलन गर्न लेकतिर गएपछि विद्यालय बन्द हुँदा पठनपाठन ठप्प भएको हो ।

अभिभावकसँगै विद्यार्थीहरु यार्सा सङ्कलन गर्न लेकतिर गएपछि गाउँपालिकास्थित काँडा मावि, धलौन माविलगायतका विद्यालय वैशाख पहिलो हप्तादेखि बन्द गर्नुपरेको काँडा माविका प्रधानाध्यापक रमेश जेठाराले बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नु भयो– ‘विद्यार्थीहरू कोही आउँदैनन् । सबै लेकतिर यार्सा टिप्न हिँडेका छन् ।’

साइपाल गाउँपालिकाका सबै विद्यालय यतिखेर बन्द गरिएका छन् । उत्तरी भेगमा साईपाल गाउँपालिकामा तीन मावि, तीन प्रावि र तीन शिसु कक्षा गरी आ७ विद्यालय रहेका छन् । पहिलो हप्ता विद्यालय भर्ना भइ यार्सा सङ्कलन गर्न लेकतिर हिँडेका विद्यार्थी असारमा मात्र फर्कने गर्दछन् ।

आर्थिक अवस्था कमजोर भएका कारण विद्यालय पढ्ने बालबालिका यार्सा सङ्कलन गरी आर्थिक उपार्जन गर्ने गर्दछन् ।

यार्सा नै मुख्य आम्दानीको स्रोत रहेको साइपाल गाउँपालिकामा अधिकांश विद्यालय जाने बालबालिका र शिक्षकहरु समेत यार्सा सङ्कलनको लागि लेक तिर जाने र असारमा आउने गरेको कारण विद्यालय बन्द हुने गरेको स्थानीय बसन्त बोहराले बताउनु भयो ।

यस भेगका १० वर्षका बालबालिकादेखि ६० वर्ष उमेर समूहका ज्येष्ठ नागरिक समेत यार्सा सङ्कलन गर्न प्रत्येक वर्ष लेकरित जाने गर्दछन् ।

ज्येष्ठ नागरिक भन्दा बालबालिकाले नै यार्सा सङ्कलन बढी गर्ने भएकाले यार्सा टिप्ने समयमा अभिभावकले आफ्ना बालबालिकालाई समेत यार्सा टिप्न लेकतिर लिएर जाने गरेका हुन् ।

अन्य आयस्रोत र  रोजगारी नभएका कारण वर्षभरीको समस्या समाधान गर्न यार्सा वाहेक अन्य विकल्प नभएकोले तीन छोराछोरी सहित यार्सा सङ्कलन गर्न राईढुङ्ङी लेकमा पुगेको स्थानीय पवित्रा बोहराले बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नु भयो– ‘अन्न उब्जनी हुने जमिन छैन् । यार्सा सङ्कलन गर्न नगए भोकमारी हुन्छ । घरको अन्नले तीन महिना पनि खान पुग्दैन । बालबालिका यार्सा सङ्कलनमा नलिएर कस्लाई लिनु ?’

२०७८ सालमा गाउँपालिकाले सङ्कलन गरेको अतिविपन्न व्यक्तिहरुको नामावलीमा करिब २ सय घरपरिवार अझै पनि भोकमरीको चपेटामा रहेको स्थानीय तिलक विकले बताउनु भयो ।

जनप्रतिनिधी हुनु भन्दा अगाडी यार्सा सङ्कलनमा विद्यार्थी लगाउन रोक लगाउने र विद्यालय खुलाउने कुरा गर्दा स्थानीयहरुले आफूमाथि गालिगलौज गर्ने गरेको र स्याउँ, राज्मा लगायत कृर्षिमा आधारित रोजगारीका योजना गतवर्ष प्रदेश सरकारको सहयोगमा गाउँपालिकामा सञ्चालन गरिएको भएपनि स्थानीयहरुले यार्सा सङ्कलन गर्न  घरमा ताला लगाएर जाने गरेको साईपाल गाउँपालिकाका अध्यक्ष मानबहादुर बोहराले बताउनु भयो ।

उहाँले भन्नु भयो– ‘अघिल्ला वर्ष पनि विद्यार्थीहरुको पठनपाठनका सन्दर्भमा छलफल भएको हो । साना उमेरका बालबालिका भएकाले स्थानीयले घरमा राख्न मान्दैनन् । आफूसँगै यार्सा सङ्कलन गर्ने स्थानमा लिएर जान्छन् । वर्षेनी तीनदेखि १२ जना सम्मले विद्यालय छोड्ने गरेका छन् । पाँच वर्षको अवधिमा  १ सय जना बालबालिकाले विद्यालय छोडेको पाइएको छ ।’

यो वर्ष पनि गाउँमै रोजगारी दिनका लागि विभिन्न योजनाहरु अघि सारिएको र गाउँपालिकाले असार १ गतेदेखि विद्यालय सञ्चालन गर्नु पर्ने निर्णय समेत गरेको अध्यक्ष बोहराको भनाइ छ ।


सत्यराज सिंह