बालविवाह, बलात्कार र सम्बन्ध विच्छेद मानव अधिकारका लागि चिन्ताको विषय

  ०७५ जेठ १८ गते 

जिल्ला अदालत सल्यानका न्यायाधीश मदनबहादुर धामीले बालविवाह, बहुविवाह, बलात्कार, सम्बन्ध विच्छेद जस्ता घटना सल्यान जिल्लाको मानव अधिकारको लागि चिन्ताको विषय बनेको बताएका छन् ।

जिल्लाको मानव अधिकारको अवस्थाबारे बुझ्न सल्यान आएको इन्सेक कार्यालय नेपालगञ्जको टोलीसँगको छलफलमा न्यायाधीश धामीले एक वर्षमा सल्यान जिल्ला अदालतमा ३ सयभन्दा बढी सम्बन्ध विच्छेदका मुद्दाहरू आउने गरेको बताए ।

यसरी अदालतमा दर्ता भएकामध्ये अधिकांश सम्बन्ध विच्छेदका मुद्दाहरूमा कम उमेरका रहेको उनले बताए । बालविवाह जिल्लाको मानव अधिकार, महिला अधिकार  र बाल अधिकारको रक्षाका लागि सामाजिक रूपमा अभियान नै चलाइनुपर्ने उनले बताए ।

विभिन्न नाटक, जनचेतनामुलक कार्यक्रम तथा नीतिगत रूपमा यसका बारेमा काम हुन सकेमा सल्यान जिल्लाको मानव अधिकारको अवस्थामा सुधार आउने उनले बताए । उनले स्थानीय तहको न्याय सम्पादनलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा जोड दिए ।

स्थानीय तहमा रहेका न्यायिक समितिबाट प्रभावकारी सेवा विस्तारको लागि उनीहरूको क्षमतालाई पनि समय सापेक्ष बनाउँदै लैजानुपर्ने उनले बताए ।

photo201861salyan

कतिपय अवस्थामा स्थानिय तहका न्यायिक समितिहरु न्याय सम्पादनमा अलमलमा पर्ने गरेको भन्दै उनले कानुनी जटिलता कम गर्ने उपाय सोचेमा स्थानिय तहबाट न्याय सम्पादन सहज हुने बताए ।

इन्सेक कार्यालय नेपालगञ्जबाट आएको टोलीले यहाँका मानव अधिकारको क्षेत्रमा क्रियाशील विभिन्न पक्षहरूसँग जेठ १८ गते भेट गरेको छ । टोलीमा इन्सेक कार्यालय नेपालगञ्जका संयोजक भोला महत, प्रलेख अधिकृत नारायण सुवेदीलगायतको सहभागिता रहेको थियो ।

स्थानीय तह सञ्चालन भएयता जिल्लाको मानव अधिकारको अवस्थाका बारेमा जानकारी लिने आप्mनो उद्धेश्य रहेको इन्सेक कार्यालयका संयोजक महतले बताए । मानव अधिकारकर्मीले अहिले नागरिक र स्थानीय जनप्रतिनिधिका बिच पुलको काम गर्नुपर्ने बेला आएको उनले बताए ।

टोलीले जिल्लाको मानव अधिकारको अवस्थाबारे प्रमुख जिल्ला अधिकारी परमानन्द घिमिरे, जिल्ला प्रहरी, जिल्लास्थित पत्रकार तथा नागरिक समाजका प्रतिनिधिसँग समेत छलफल गरेको छ ।

भेटका क्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी परमानन्द घिमिरेले स्थानीय तहमा नगर तथा गाउँमा प्रहरी नहँुदा प्रहरी परिचालनमा जटिलता देखिएको बताए । स्थानीय तहले नेपाल प्रहरीलाई आपूm अनुकुल प्रयोग गर्न खोज्छन् उनले भने–‘तर, ऐन नियममा उल्लेख भए अनुसार मात्रै प्रहरीले कार्य सम्पादन गरिरहेको छ ।’

यस्तै छलफलका क्रममा पत्रकार तथा नागरिक समाजका अगुवाहरूले जिल्लाको पत्रकारको सुरक्षा अवस्था, मानव अधिकारको अवस्था, स्थानीय तहको काम कारबाही आदिबारे जानकारी गराएका थिए ।

मिना बुढाथोकी