कारागारमा क्षमताभन्दा धेरै कैदीबन्दी हुँदा समस्यामा

  ०७७ पुस २४ गते

कारागार शाखा धुन्चेमा क्षमता भन्दा धेरै कैदीबन्दी हुँदा स्वास्थ्य परीक्षण, खानेपानी, शौचालय जस्ता अत्यावश्यक सेवामा समस्या रहेको छ ।

‘ङ’ श्रेणीको जिल्ला कारागारको क्षमता २५ जनाको छ । तर हाल यस कारागारमा १ सय १५ जना कैदी र ११ जना थुनुवा गरी १ सय २६ जना छन् । जसमा महिला पाँच जना छन् । यस वर्ष यहाँ आश्रित बालबालिका छैनन् ।

photo20200107rasuwa3कारागारमा  ६० वर्षमाथिका चार जना पुरुष छन् भने दुई जना मानसिक र दुई जना मधुमेय तथा रक्तचापको नियमित औषधि सेवन गर्नेहरू रहेका छन् ।

२०३३ सालमा निर्माण भएको यस कारागारको तीन ओटा भवनमध्ये पुरुष बस्ने दुई ओटा भवन मर्मत अभावमा जीर्ण बनेका छन् ।

क्षमता भन्दा धेरै कैदीबन्दी हुँदा सुत्न, शौचालय जान, खाना बनाउन तथा खान समेत पालो गर्नु पर्ने बन्दी देवावाङ्दी तामाङले बताउनु भयो । नेपाल सरकारले कैदीबन्दीका लागि दिएको स्वास्थ्य सेवा, खेलकुदलगायतको सुविधाबाट समेत वञ्चित भएको उनीहरूले गुनासो गरेका छन् ।

कोभिड –१९ का कारण कारागारमा आफन्त भेटघाट बन्द गरिएको छ । टेलिफोन सम्पर्कका लागि बिहान ७ देखि ५ बजेसम्म खुला रहेन व्यवस्था छ ।

photo20200107rasuwa1०७२ वैशाखको भूकम्पले भवनमा क्षति पुगेपछि बन्दीहरूलाई अझैसम्म अस्थायी टहरामा राखिएको कारागार प्रमुख नरबहादुर थापाले बताउनु भयो ।

कारागारमै स्वास्थ्यकर्मी व्यवस्था गरेर कैदैबन्दीहरूको समय/समयमा स्वास्थ्य परीक्षण गरी स्वास्थ्य उपचार, औषधी वितरण तथा रेखदेख गर्ने गरिएको र बिरामी परेको समयमा स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने र जिल्लामा उपचार नभएमा विभागिय स्वीकृति लिएर थप उपचारका लागि अन्यत्र पठाउने व्यवस्था रहेको प्रमुख थापाले जानकारी दिनु भयो ।

अब भौतिक दुरी कायम गरेर आफन्त भेटघाटको पनि वातावरण तयार गर्न आफूले छलफल गरेको उहाँले बताउनुभयो । कोभिड–१९ को सङ्क्रमण हुन नदिन नै आफन्त भेटघाट बन्द गरिएको कारागारका बन्दी देवावाङ्दी तामाङले बताउनुभयो ।

कारागारमा कोभिड–१९ सङ्क्रमण हालसम्म देखिएको छैन । कारागारमा बाहिरबाट सुरुवा भएर आउने कैदीबन्दीलाई पीसीआर परीक्षण गरेर प्रतिवेदन सहित ल्याउने र एकसातासम्म छुट्टै राख्ने गरिन्छ ।

राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग र इन्सेकले समय समयमा कारागारको अनुगमन गर्ने गरेका छन् । अनुगमनका क्रममा कोचिएर बस्नु पर्ने, मास्क, सेनिटाइजर जस्ता स्वास्थ्य सामग्री अभाव भएको बन्दीलेहरूले गुनासो गर्दै आएका छन् ।

बन्दीहरूलाई नियमानुसार दैनिक ७ सयग्राम चामल र ४५ रूपियाँ दिइन्छ ।


हेमनाथ खतिवडा