कक्षाकोठा र शिक्षकको अभावले एउटै कक्षामा पठनपाठन

  ०७६ मङ्सिर १९ गते

भूमे गाउँपालिका–२ स्थित बालविकास आधारभूत विद्यालय जङ्गाडाँडामा आवश्यक कक्षाकोठा र शिक्षकको अभावले विद्यार्थीहरूलाई एउटै कक्षाकोठामा राखेर पठनपाठन सञ्चालन भइरहेको छ ।

कक्षाकोठा र शिक्षकको अभावले विद्यार्थीहरूको पठनपाठन प्रभावित बनेको हो । यो विद्यालय बालविकास कक्षादेखि कक्षा ५ सम्मको छ तर कक्षाकोठा अपुगका कारणले बालविकास कक्षा (शिशु कक्षा), कक्षा १ र २ एउटै कक्षाकोठामा तथा कक्षा ३ र ४ एउटै कक्षाकोठामा राखेर पठन पाठन गराउन बाध्य हुनु परेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक रामलाल बुढा मगरले बताउनुभयो ।

‘जसलाई बहुशिक्षा भन्ने पनि गरेका छौँ । फरकफरक कक्षाकोठा तथा बालमैत्री कक्षाकोठाको व्यवस्था हुनुपर्छ । तर, माथिल्लो कक्षाका विद्यार्थी र तल्लो कक्षाका विद्यार्थीलाई एउटै कक्षाकोठामा राखेर पढाउँदा विद्यार्थीलाई बुझाइमा समस्या हुने गरेको छ ।’–उहाँले भन्नु भयो ।
शिशु कक्षा र कक्षा १ का ११ जना, कक्षा २ का दुई जना, कक्षा ३ का चार जना त्यसैगरी कक्षा ४ का ६ जना र कक्षा ५ का पाँच जना गरी २८ जना विद्यार्थी रहेको विद्यालयले जनाएको छ । विद्यालयमा एक स्थायी, एक अस्थायी दरबन्दी र एक राहत कोटाका गरी तीन जना शिक्षक कार्यरत छन् ।

बालविकास अर्थात शिशु कक्षाका लागि बाल शिक्षिका नभएकाले पनि थप समस्या पैदा भएको शिक्षक राजेन्द्र गौतमले गुनासो गर्नुभयो ।

‘एउटै कोठामा फरकफरक कक्षाका विद्यार्थी राखेर पठनपाठन गराउँदा सिकाइ क्रियाकलाप प्रभावकारी बन्न नसकेकोले अत्यासलाग्दो नतिजा आउने गरेको छ । पूर्वाधार विकासको पनि समस्या रहेको छ जसले गर्दा पठनपाठनको आवश्यक वातावरणको व्यवस्थापन नभकाले शिक्षण क्रियाकलापमा असर पु¥याई रहेको छ ।’–गौतमले भन्नु भयो ।

२०४५ सालमा स्थापना भएको यस विद्यालयमा अहिले सम्ममा शिक्षक दरबन्दी र आवश्यक पूर्वाधार विकासबाट राज्यले वञ्चित गर्दै आएको अभिभावकहरूको आरोप छ ।

विद्यालय भवन दुई ओटा मात्र रहेको छ । एउटा भवन दुई कोठे र अर्काे तीन कोठे गरी विद्यालयमा पाँच कोठा मात्रै छन् ।

बालविकास कक्षादेखि कक्षा ५ सम्म रहेको विद्यालयमा कक्षागत रूपमा विद्यार्थीलाई राख्दा विद्यार्थीको लागि मात्र ६ कोठाको आवश्यक पर्ने भएपनि विद्यालयमा जम्मा पाँच ओटा मात्रै कोठा रहेको विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष धनिमान बुढा मगरले जानकारी दिनुभयो ।

‘हामीसँग सबै गरेर पाँच कोठा मात्र छन् । त्यसमा एउटा कार्यालय र एउटामा विद्यालयको स्टोर रहेको छ । विद्यार्थी कक्षा कोठाका लागि  तीन कोठा मात्र रहेको छ । कक्षाकोेठा अपुग हुनुका साथसाथै बालविकास कक्षाका लागि शिक्षिकाको दरबन्दी रिक्त भएकाले निकै समस्या भएको छ  ।’–अध्यक्ष बुढाले भन्नुभयो ।

बालमैत्री भवन र पुर्वाधारमा समेत समस्या
यसैगरी विद्यालयमा बालमैत्री धारा, बालमैत्री कक्षाकोठा र बालमैत्री शौचालय समेत नहुँदा बालबालिकाहरूलाई समस्या हुने गरेको छ ।

भएको एउटा शौचालय पनि जीर्ण अवस्थामा रहेको छ । खानेपानीका लागि ग्याल्लिनमा पानी ल्याउनुपर्ने अवस्था छ ।

विद्यार्थीले खेल्ने मैदान पनि छैनन् । यस्ता व्यवस्थापनका लागि विद्यालयले माग गर्दा पनि विद्यार्थीको सङ्ख्या कम रहेको भन्दै योजना नदिने गरेको विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष बुढाले बताउनु भयो  ।

विद्यार्थीको सङ्ख्याका आधारमा शिक्षक दरबन्दीको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने शिक्षा ऐनले व्यवस्था गरेको छ । त्यही कारणले बाल शिक्षिकाका लागि विद्यार्थी सङ्ख्या कम रहेकाले पहल नगरेको गाउँपालिकाका अध्यक्ष रामसुर बुढा मगरले बताउनुभयो ।

तर, पूर्वाधार विकासका लागि विद्यालयबाट नै योजना माग नआएको उहाँले बताउनु भयो । विद्यालयको कक्षा घटाउने, बढाउने तथा कुनै विद्यालयसँग मर्ज गराउने स्थानीय तहलाई अधिकार रहेकाले विद्यार्थी सङ्ख्या कम र वडा नं. २ मा पर्ने काँक्री मावि तथा आधारभूत विद्यालय खाबाङ नजिक रहेका कारण नयाँ शैक्षिक सत्रमा अभिभावकसँग छलफल गरेर कक्षा ३ मा झार्न सकिने अध्यक्ष मगरले बताउनु भयो । त्यसो नभएमा आवश्यक पूर्वाधार निर्माण गर्ने उहाँले प्रतिबद्धता जनाउनु भयो ।

photo20191205eastrukum (1)

photo20191205eastrukum (2)

photo20191205eastrukum (3)


जयमान बुढा मगर