एकल महिलाले पाउनुपर्ने सामाजिक सुरक्षाभत्ताको रकम रोकिँदा समस्या

  ०७५ फागुन २२ गते

एकल महिलाहरूले विगतमा पाउँदै आएको एकल महिला सुरक्षाकोष अन्तर्गतको अनुदान रकम नआउँदा विशेषगरी हिंसा पीडितहरूलाई समस्या भएको उनीहरूले बताएका छन् ।

विगतमा महिला तथा बालबालिका कार्यालयमार्फत वितरण हुँदै आएको उक्त रकम सो कार्यालय खारेज भएसँगै गत साउनदेखि बन्द भएको छ ।

कोष अन्तर्गत पतिको मृत्यु भएका, पारपाचुके गरेका, विवाह नगरी बसेकालगायतका एकल महिलाका लागि शैक्षिक, स्वास्थ्य, स्वरोजगार तथा कानुनी सहायता शीर्षकमा महिलाहरूलाई अनुदान रकम दिइने गरेको थियो ।

कोषबाट प्राप्त गरेको रकमले धेरै एकल महिलाले बाख्रापालन, कुखुरा पालन, तरकारी खेती तथा व्यापार व्यवसाय सञ्चालन गरेर आयआर्जन गरिरहेका थिए ।

अहिले रकम दिने काम बन्द भएपछि सबैभन्दा बढी हिंसापीडित महिला प्रभावित भएको मानव अधिकारका लागि एकल महिला समूह इलामकी अध्यक्ष दिपा आचार्यले बताइन् ।

‘पहिला दिइएको रकमले धेरैले व्यवसाय गरेर आयआर्जन गरिरहेका छन् । तर, अहिले रकम बन्द भएपछि घरेलुहिंसामा परेका पीडित महिलाहरूको उद्धार गर्न, उनीहरूलाई आपतकालिन बासको व्यवस्था गर्न र कानुनी सहायता दिन समेत कठिन भएको छ ।’–आचार्यले भनिन्–‘साउनदेखि यता कोषको रकम वितरण भएको छैन । यो रकम वितरण कसले गर्ने भन्ने पनि कुनै निर्देशिका र स्थान तोकिएको छैन । यसले गर्दा हामी एकल महिला समस्यामा छौँ ।’

इलाममा पतिको मृत्यु भएर एकल भएका ६० वर्ष मुनिका मात्र २ हजार ३ सय एकल महिला रहेको मानव अधिकारका लागि एकल महिला समूहको तथ्याकङ्मा उल्लेख छ ।

यस्तै पारपाचुके गरेका र विवाह नगरी बसेका समेत गरी ४ हजार बढी एकल महिला रहेको समूहकी अध्यक्ष आचार्य बताउँछिन् ।

गतवर्ष भने जिल्लामा करिब २ लाख रुपियाँ कोष अन्तर्गत एकल महिलाका लागि व्यवसाय, शैक्षिक, स्वास्थ्य उपचार र कानुनी सहायताका लागि उपलब्ध भएको आचार्यले जनाएकी छन् ।

आचार्यका अनुसार व्यवसाय गर्नका लागि इच्छुक एकल महिलाले २ हजारदेखि २५ हजार रुपियाँ र सीप विकासमा २ हजार देखि ६ हजार रुपियाँसम्म एकल महिलाले पाउने गरेका थिए ।

एकल महिलाका समस्याका विषय जिल्ला प्रशासनमा आउने गरेपनि उक्त एकल महिला सुरक्षा कोषबाट काम नहुँदा भने समस्या भइरहेको इलामका प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्रवणकुमार तिम्सिना बताउँछन् ।

पहिला प्रमुख जिल्ला अधिकारीको अध्यक्षतामा भएको जिल्लास्तरीय समितिले यो कोषको रकम वितरण गर्ने भएपनि अहिले माथिबाट कोषसम्बन्धी केही जानकारी नआएको प्रजिअ तिम्सिनाको भनाइ छ ।


कोकिला ढकाल