आर्थिक वर्ष सकिन लाग्दा पनि विद्यार्थीले दिवा खाजा पाएनन्

  ०७६ वैशाख ३० गते

सरकारले आर्थिक वर्ष २०७५–०७६ देखि प्राथमिक विद्यालयमा लागू गरेको दिवा खाजा कार्यक्रम, पर्साको ११ ओटा स्थानीय तहले हालसम्म सञ्चालन गरेका छैनन् ।

बालबालिकालाई विद्यालयमा आकर्षित गराउन चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि लागू भएको दिवा खाजा कार्यक्रम आर्थिक वर्ष सकिन लाग्दा समेत सुरु भएको छैन ।

सरकारले दोस्रो चरणमा चालू आर्थिक वर्षमा देशका १२ ओटा जिल्लामा कक्षा एकदेखि पाँचसम्मका प्रत्येक विद्यार्थीका लागि दैनिक १५ रुपियाँको दरले भदौ महिनामा सिधै स्थानीय तहको खातामा पैसा पठाएको छ ।

तर, स्थानीय तहको कमजोरीका कारण विद्यार्थीको लागि सञ्चालित दिवा खाजा कार्यक्रम अलपत्र परेको छ ।

विशेषगरी विद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकालाई आकर्षित गर्न सरकारले देशका १२ जिल्लामा दिवा खाजा कार्यक्रम साउनदेखि लागु गर्नेगरी रकम पठाइसकेको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय योजना महाशाखा प्रमुख घनश्याम अर्यालले बताए ।

अर्यालका अनुसार स्थानीय तहमा पठाएको रकम विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष वा निजले तोकेको प्रतिनिधिको संयोजकत्वमा एउटा समिति गठन गरी दिवा खाजा कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने थियो ।

सःशर्त अनुदान भएकोले स्थानीय तहमा गएको बजेट खर्च हुन नसकेपछि फिर्ता हुने अर्यालले बताए । पर्साको वीरगञ्ज महानगरपालिका, ठोरी र छिपहरमाई जीराभवानी गाउँपालिकाले मात्र हालसम्म उक्त कार्यक्रम लागू गरेको शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाई पर्साले जनायो ।

शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाईका स्रोत व्यक्ति तथा दिवा खाजा कार्यक्रमका सहजकर्ता छोटेलाल साह तथा नेपालेन्दु साहले स्थानीय तहमा समयमै बजेट आएपनि कर्मचारी र जनप्रतिनिधिहरूबीच कार्यक्रम सञ्चालन सम्बन्धमा अन्योल रहेको कारण ढिलाइ भएको बताए ।

धेरै विद्यालयमा व्यवस्थापन समिति नहुँदा कसरी सञ्चालन गर्ने भन्ने अन्योल रहेकोले ढिलाइ भएको र व्यवस्थापन समिति गठन भएका विद्यालयहरूमा पनि दिवा खाजा सञ्चालन भएको छैन ।
सरकारले सःशर्त अनुदान अन्तर्गत स्थानीय तहमा विद्यालयका बालबालिकाका लागि पठाएको दिवा खाजा कार्यक्रमको रकममा कर्मचारी, जनप्रतिनिधि र विद्यालयका शिक्षकहरूबीच कमिशनको कुरा नमिल्दा स्थानीय तहका कर्मचारीहरूले विद्यालयको खातामा उक्त रकम नपठाइदिँदा बालबालिका दिवा खाजाबाट वञ्चित रहेको विद्यालयका शिक्षकहरूको आरोप छ ।

वीरगञ्ज महानगरपालिका, ठोरी र छिपहरमाई गाउँपालिकाको सबै विद्यालयमा यो कार्यक्रम सञ्चालन भएपनि पोखरिया, पर्सागढी र बहुदरामाई नगरपालिका तथा जीराभवानी, जगरनाथपुर, पटेर्वासुगौली, पकहामैनपुर, धोबिनी, बिन्दवासिनीलगायत गाउँपालिकाहरूमा हालसम्म कार्यक्रम सञ्चालन भएको छैन ।

वीरगञ्ज महानगरपालिकाबाहेक हरेक स्थानीय तहमा विद्यार्थी सङ्ख्याको आधारमा १ सय ८० दिनको लागि १ करोडदेखि १ करोड ५० लाख रुपियाँसम्म साउनदेखि लागू हुनेगरी सरकारले रकम पठाएको छ ।

पर्साको बाँकी स्थानीय तहको अधिकांश विद्यालयमा व्यवस्थापन समिति नहुनु र कार्यक्रम ढिला गरी सञ्चालन भएपछि चैत महिनाभर विद्यालय बन्द र वैशाखदेखि कार्यक्रम सञ्चालन गरे असारसम्म तीन महिनामात्र रकम खर्चिने देखिएको छ । दिवा खाजाको आधाभन्दा बढी रकम भने फ्रिज हुने निश्चित देखिएको छ ।

दिवा खाजा सञ्चालित विद्यालयमा विद्यार्थीहरुको विद्यालय जाने क्रम बढेको छ । नयाँ शैक्षिक सत्रमा भर्ना बढ्नुका साथै विद्यार्थीको विद्यालयमा उपस्थितिमा पनि बृद्धि भएको नेपाल राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालय, सखुवनिया, शङ्कर सरैयाका शिक्षक रामनारायणप्रसाद महतोले बताए ।


केसी लामिछाने